Pomnik LOTNIKÓW KANADYJSKICH, Ottawa

 

Doceniając też wkład lotnictwa kanadyjskiego w niesieniu pomocy Krajowi, w roku 1964, staraniem montrealskiego Koła AK został odsłonięty w Ottawie pomnik – płyta poświęcona pamięci 26 lotników kanadyjskich, którzy zginęli w czasie II Wojny Światowej, niosąc pomoc Armii Krajowej. Odsłonięcia tablicy dokonał ówczesny premier Kanady, laureat Pokojowej Nagrody Nobla, Leaster Pearson.

Uroczystość była patriotyczną manifestacją Polonii Montrealu i Ottawy, i zgromadziła elitę działaczy emigracyjnych ze Stefanem Korbońskim, ostatnim Delegatem Rządu na kraj, na czele. Przewodniczącym uroczystości był płk. Sznuk, attaché lotniczy Rządu Polskiego w Ottawie w czasie II Wojny Światowej. Po wojnie zasłużony, czynny działacz polonijny – setki, jeżeli nie tysiące Polaków dzięki jego interwencji mogło osiedlić się w Kanadzie.

Aby obejrzeć krótki film kliknij , jeżeli nie masz przeglądarki do oglądania filmu kliknij

W roku 1995 wizytujący Kanadę prezydent Lech Wałęsa odznaczył pomnik Krzyżem Armii Krajowej.

The POLISH-JEWISH HERITAGE FUNDATION of Canada (Montreal Chapter)

U szeregu polskich Żydów zamieszkałych w Montrealu, pomimo mocnej propagandy niektórych kół sjonistycznych, które posługując sie radiem, prasą i telewizją lansują wrogość do naszego Narodu, spotkałem moich ziomków Żydów ze wspólnym zrozumieniem przeżytych tragedii naszych społeczeństw.

Mamy tyle wspólnej bogatej historii i tyle nawzajem sobie zawdzięczamy. Wierzę w to, że nawet będąc stosunkowo małą komórką, ale opartą na wyrozumieniu, tolerancji i przebaczeniu, praca  Fundacji przyniesie pomyślne rezultaty.

“FINANSE” POLONII

Z procesu ewolucji naszej grupy etnicznej z okresu lat 50-tych do końca lat 70-tych, oprócz 5 parafii, szeregu organizacji społeczno-weterańskich z własnymi domami, stowarzyszeń politycznych i zawodowych, istniały: Rada Szkolna, grupy taneczne, chóry, harcerstwo, kluby sportowe. Te instytucje gospodarowały się ze zbieranych składek lub z dochodów organizowanych imprez.

Komitet Pomocy Dzieciom Polskim i poźniej Sekcja Pomocy Ludziom Starszym, Komitet Pomocy Polsce, dzięki długoletniej, ofiarnej pracy montrealskich pań, dzięki kiermaszom i kweście, słały pomoc finansową chary­tatywnym instytucjom w Polsce.

Na terenie Prowincji Quebec działał przedstawiciel naszego Rządu na Obczyźnie.  Zakupując bony Skarbu Narodowego, popieraliśmy finansowo naszą reprezentację emigracyjną w Londynie.

Przez dziesiątki lat działała w Montrealu bardzo efektywnie Polonijna Kasa Pożyczkowa (Polish Credit Union).

Prywatnie – 90 procent Polonii pomagało rodzinom i znajomym w Kraju w najbardziej wyszukane sposoby. Oprócz dolarów sprytni słali: błamy i łapki karakułowe, materiały tekstylne, auta, lekarstwa, maszyny do liczenia, opony, itd. Trzeba było trzymać "rękę na pulsie" – co najlepiej idzie w Kraju.

99.9 procent Polonii było negatywnie nastawione do reżimu PRL – bojkotowano komunistyczny konsulat w Montrealu. Wyjątkiem była, zwabiona darmową wódką, kilkunasto-osobowa grupa, która "tworzyła" Towarzystwo Przyjaźni Polsko-Kanadyjskiej – grupa sympatyków reżimu.

Trochę odmienną formę finansowej egzystencji ma Polski Instytut Naukowy i Biblioteka Polska im. Wandy Stachiewicz. Jako instytucja naukowa jest czę­ścią Uniwersytetu McGill, korzystając z lokalu i pewnej pomocy administra­cyjnej. Coroczna zbiórka plus dotacja Polskiej Fundacji Społeczno-Kultural­nej (przykładowo: w roku 2003 – 16,500 dolarów), pozwalają na zakup nowych książek i pensję bibliotekarza. Sporadyczne, ale hojne daniny od członków korzystających z Biblioteki wspierają budżet tej chlubnej placówki.

ZABAWY

Zabawa karnawałowa AK w lutym 1954 roku

 

 

Szersze życie towarzyskie reprezentowały bale karnawałowe. Przez 15 lat AKowskie bale-maskarady p.t. “Konspiracja na Wesoło” były najbardziej popularne i zawsze udane. Dochód z imprezy szedł na pomoc inwalidom wojennym. W 1954 roku zaradny Tadeusz Slesicki ubral tescia w przescieradlo I wygral on wowczas pierwsza nagroda na najlepszy kostium. W połowie lat 60-tych Bal Inżynierów w Chateau Champlain lub w Hotel Bonaventure zdystansawał bal AKowski. Później popularność zdobył Błękitny Bal Lotników urządzany przez 310 Skrzydło Wilno w salach Royal Canadian Air Forces w St.Hubert. To był chyba jedyny bal, gdzie Polonia montrealska bawiła się razem z Kanadyjczykami. Było kilka udanych bali Chóru im. W. Lachmana. Pod koniec lat 70-tych inicjatywę przejęły organizacje mające własne lokale jak: Biały Orzeł, P.T.W.P na Jolicoeur, 5 Grupa w Lachine i Komitety parafialne polskich kościołów. Doroczne bale Kongresu miały zmienne sukcesy.

Nabyty przez Polonię montrealską w roku 1955 Ośrodek harcerski “GNIEZNO” (80 km na północ od Mtl.), był także miejscem weekendowych pikników.  Sezon zaczynały wspaniale przygotowane “WIANKI ŚWIĘTOJAŃSKIE” włącznie z rewią montrealskich talentów. Całością “dyrygował” T. Ślesicki – na 102!!!