Lata 50-60, to lata rozwoju i dobrobytu Kanady. Tysiące byłych żołnierzy i cywilów znalazło bezpieczne miejsce osiedlenia – między nimi setki młodych inżynierów, wychowanków angielskich, francuskich, belgijskich uniwersytetów wzbogaciło przemysł i gospodarkę Kanady.

Józef Pawlikowski
Ale nie byli oni pierwsi, gdyż już w roku 1941 prof. Józef Pawlikowski , Tadeusz Poznański, Bolesław Szczeniowski organizowali początki Polskiego Instytutu Naukowego. Pani Wanda Stachiewicz zapoczątkowała swoją wieloletnią pracę, zakładając przy Instytucie Bibliotekę Polską. Dzięki dużej pomocy ze strony pań-ochotniczek, dziś Biblioteka jest chlubą Polonii montrealskiej. Od 1977 roku dyrektorem Biblioteki była prof. Anna Poray-Wybranowska, a od roku 1988 dyrektorem jest prof. Hanna Pappius.W roku 1984 Walne Zebranie Instytucji nadało Bibliotece nazwę im. Wandy Stachiewicz. Biblioteka posiada ponad 45 tysięcy książek i jest jedną z największych na kontynencie amerykańskim.

Wanda Stachiewicz

Gen. Sosnkowski

Z osób wojskowych wysokiej rangi osiadłych w Quebeku, to: General Sosnkowski, najbliższy współpracownik Marszałka Piłsudskiego, Naczelny Wódz Polskich Sił Zbrojnych w latach 1943-44. Zrażony kłótniami ośrodka londyńskiego, w roku 1954 emigrował do Kanady. Osiedlił się w miejscowości Arundel, 70 km od Montrealu. W życiu polonijnym stał na uboczu – natomiast utrzymywał kontakt z ludźmi jego ideologii. Przyjaźnił się z zamieszkałą w Montrealu rodziną polskiego konsula, Wacława Babińskiego. Zmarł 2 października 1969. Pochowany w Paryżu.

 

Drugą osobą – to gen. Wacław Stachiewicz – Szef Sztabu Głównego Armii Polskiej do września 1939 r. Żona generała, Wanda, organizowała uchodźcom wojennym pomoc – była bardzo czynna przy powstawaniu Instytutu Naukowego i Biblioteki Polskiej w Montrealu.

Gen. Tadeusz Kasprzycki, minister spraw wojskowych do września 1939 roku – całkowicie wycofał się z życia publicznego.

Natomiast gen. Antoni Szylling, dowódca Armii "Kraków" z kampanii wrześniowej 1939 roku, brał czynny udział w życiu Stowarzyszenia Polskich Kombatantów. Patronował nad powstaniem Koła Przyjaciół Harcerstwa w Montrealu.

Płk. Antoni Smodlibowski, dowódca 10 Batalionu Saperów II Korpusu gen. Andersa, nadzorował budowę cmentarza polskich żołnierzy pod Bolonią. Był jednym z założycieli Klubu Ziem Zachodnich – był też wielkim przyjacielem harcerstwa.